HELIOCENTRISCHE PLANEETKNOPEN (RUDHYAR)

door TEES REITSMA (2-9-1933 tot 8-8-2004)

Dit artikel werd eerder gepubliceerd in 'Astrokring' jaargang 11 no. 3
Deze tekst is alleen geschikt voor gevorderde astrologiestudenten

Op 1 januari 2000 waren de posities van de heliocentrische planeetknopen (die slechts minimaal (zo'n 1 graad per 100 jaar) veranderen in de loop der jaren) als volgt: (Informatie uit Planetary Cycles at a glance door Astrid Fallon).

18.20 Stier 16.40 Tweelingen 19.33 Stier 10.29 Kreeft

23.38 Kreeft 14.00 Tweelingen 11.36 Leeuw in 2003 20.17 Kreeft

Deze posities liggen allemaal binnen 4 zuidelijke tekens van de dierenriem, en het gaat in deze tabel om de Noordelijke planeetknopen. De Zuidelijke knopen liggen daar tegenover. De knopen zijn de snijpunten van de baan van een planeet met het vlak van de ecliptica. Bij de beweging van een planeet van Zuid naar Noord spreken we van de stijgende of Noordelijke knoop, en bij de beweging van Noord naar Zuid van een dalende of Zuidelijke knoop.

In het boek Person-Centered Astrology heeft Dane Rudhyar hier het een en ander over geschreven, waarvan hieronder een uittreksel:

De structuur van het zonnestelsel is het resultaat van de relaties tussen de banen van de planeten. Gezien vanaf de Zon (heliocentrisch) beschrijven alle planeten een elliptische baan om de Zon en deze vormen een serie concentrische kringen in bovenstaande volgorde, waarbij geen enkele planeet dichter bij de Zon komt dan de voorgaande, met uitzondering van Pluto, die ongeveer iedere 240 jaar dichter bij de Zon komt dan Neptunus.
De vlakken van deze banen zijn echter niet hetzelfde: de planeten draaien niet in hetzelfde vlak om de Zon, maar deze vlakken snijden elkaar en de lijn die hierbij wordt gevormd met onze eigen baan (de ecliptica), wordt de knopen-as genoemd.

Vanuit het heliocentrische astrologische gezichtspunt hoort de betekenis van iedere planeet uit te gaan van zijn afstand tot de Zon. De fundamentele betekenis van de planeten heeft betrekking op hun plaats in de serie, zij vertegenwoordigen fasen in een proces dat met de progressieve differentiatie van de zonnekracht te maken heeft. Mercurius is de bipolaire elektrische energie. Venus voegt hier magnetisme aan toe en wijst op elektromagnetische velden. De Aarde geeft soliditeit en biologische eigenschappen aan deze velden. Mars heeft te maken met het vrijkomen van energie uit alle organische systemen, etc. (Zie: 'The Practice of Astrology", door Dane Rudhyar). Iedere planeet vertegenwoordigt dus als het ware een kosmische kwaliteit.

Bovenstaande knopen zijn heliocentrisch en symboliseren de fundamentele relatie tussen een planeet en de Aarde als twee bestanddelen van het zonnestelsel en deze relatie heeft betekenis voor dit zonnestelsel als een groot kosmisch veld van dynamisch bestaan.
Als we daarom deze knopen op de geboortehoroscoop van iemand toepassen, dan is het duidelijk dat deze relatie met de meest fundamentele factoren, eigen aan de essentiële bestemming van die mens, te maken heeft. Het zijn factoren die dieper gaan dan de natuurlijke bio-psychische functies, die planeten gewoonlijk in een horoscoop vertegenwoordigen, omdat de hele baan van de planeet een kosmisch gegeven is, dat onze zintuiglijke waarneming te boven gaat.

Astrologie is een taal die astronomische en hemelse gebeurtenissen gebruikt als symbolen voor menselijke en persoonlijke kenmerken en bio-psychische ontwikkelingen. Hoe ongewoner of verder gelegen deze astronomische gebeurtenissen zijn, of hoe meer kosmisch of abstract de relatie tussen hemelse lichamen, hoe dieper of transcendentaal de kenmerken die zij vertegenwoordigen in de persoonlijkheid en de levenservaringen van mensen.

De planetaire knopen vormen een as, d.w.z. de Noord- en Zuidknoop worden nooit alleen in aanmerking genomen net zoals Asc. en Desc., of IC en MC, een onafscheidelijk paar vormen, zoals er geen wind kan zijn zonder een gebied van hoge en lage druk. Iemands vermogen voor relaties (Desc.) hangt af van zijn houding tot hemzelf (Asc.) : zoals iemand zichzelf ziet, relateert hij aan anderen en de manier waarop hij aan anderen relateert bepaalt de ontwikkeling van zijn ervaring van zichzelf. Dit geldt voor de uiteinden van iedere as. De Noord- en Zuidknoop vormen geen afzonderlijke punten met een individuele betekenis, maar twee polaire aspecten van een enkel proces. Wat allereerst bestudeerd en begrepen moet worden is het proces.

Bij de planetaire knopen is dit de fundamentele relatie tussen een planeet en onze Aarde als twee familieleden van het zonnestelsel en in de individuele geboortehoroscoop: de manier waarop de essentiële kwaliteit van een planeet, de basisstructuur en wortels van onze individualiteit beïnvloedt als lid van de menselijke soort.
De planetaire knopen behoren tot de 'astrologie van de ruimte', die met absolute basiskenmerken van de planeten te maken heeft als leden van het zonnestelsel en met de grote cycli met seculaire variaties van de banen: de banen in plaats van de planeten als lichamen.
In de filosofische tradities over de betekenis van de astrologie werd gezegd dat de fundamentele werkelijkheid van een planeet niet zijn massa is, maar de ruimte die door zijn beweging wordt bepaald.

In de astrologie van vandaag moeten we aan planetaire banen denken: ellipsen met twee brandpunten, waarbij de Zon het gemeenschappelijke brandpunt van deze banen vormt. Het hele zonnestelsel is een geïntegreerd krachtenveld, een kosmisch organisme en de banen van de planeten bepalen verschillende functionele gebieden hierin. Een bewegende planeet vertegenwoordigt dus een manier waarop de energie van een bepaald gebied van het zonnestelsel door zijn beweging wordt geactiveerd of geconcentreerd. De plaats van een planeet bepaalt op ieder moment in de tijd het punt van geconcentreerde vrijlating van energie, maar deze energie wordt in het zonnestelsel verwezenlijkt door de beweging van de planeet. De voortdurende veranderende relatie tussen de beweging van deze planeten vormt een gericht kanaal voor de vrijlating van een bepaald soort energie, of een kwaliteit van zijn, die in relatie staat tot de ruimte van zijn hele baan.

Natuurlijk verandert deze ruimte voortdurend, omdat het hele zonnestelsel op hoge snelheid om het hart van het Melkwegstelsel beweegt. Daarom strekken de planetaire banen zich in feite tot spiraalvormen uit, maar hun relatie tot en afstand van de Zon verandert niet en daar gaat het om. Ieder organisch systeem in het universum volgt complexe bewegingen, omdat het een onderdeel is van een serie van grotere systemen, die ieder ook weer om centra draaien. Toch behouden de verschillende onderdelen van zelfs het kleinste systeem een basisstructuur van onderlinge relaties. Dit soort basisstructuren probeert de astrologie te begrijpen, niet hoe de structuur werkt, maar de betekenis van de structuur en van alles dat ermee samenhangt.

De bovenstaande planetaire knopen zien we verzameld rondom de zomer- en winterzonnewende binnen 90 graden: de Noordknopen tussen Mercurius op 17 (18) graden Stier en Neptunus op 11 graden Leeuw en de Zuidknopen dus hier tegenover.
Het midpunt van de Noordknopen is 29 graden Tweelingen, waar de grote ster Betelgeuze in het sterrenbeeld Orion zich bevindt, waarvan ik vaak gezegd mheb dat deze een speciale relatie heeft met het Waterman tijdperk,dat volgens mijn berekeningen zal beginnen als Betelgeuze 90 graden lengte (0 graden Kreeft) bereikt: de zomerzonnewende in de tropische zodiak (Zie: Birth patterns for a new humanity", later gepubliceerd als: Astrological Timing - The transition to the New Age door Dane Rudhyar).

Deze bundeling moet betekenis hebben omdat het geen constante factor is: de knopen van Mercurius bewegen sneller dan van Neptunus en in ongeveer 4 eeuwen zullen ze conjunct staan met de knopen van Mars in het midden van Tweelingen en conjunct met de knopen van Uranus. De groep zal zich dan tussen de knopen van Uranus en Neptunus uitstrekken. Over ongeveer 8 of 9 eeuwen zal de Noordknoop van Neptunus 0 graden Weegschaal bereiken, de herfst-equinox, dus de Zuidknoop 0 graden Ram.

Een ellips heeft twee brandpunten, terwijl een cirkel er 1 heeft. Alle planetaire banen hebben 1 gemeenschappelijk brandpunt, waar de Zon zich bevindt, dit is het grote symbool voor levenskracht en licht. Maar de planetaire omloopbanen hebben ook hun wat ik 'individualiserende brandpunt' heb genoemd. Dit is het symbool van de bijzondere functie en individuele 'kwaliteit van zijn', dat de hele planetaire baan symboliseert. Een planeet is het dichtst bij zijn individualiserende brandpunt als hij het verst van de Zon is, dus op z'n aphelium.

Voor de Aarde ligt dit punt dicht bij de zomerzonnewende, als de Zon het zodiakteken Kreeft binnenkomt en de Aarde het teken Steenbok. Onze planeet is dus in haar baan het dichtst bij haar individualiserende brandpunt als ze in dat deel van de tropische zodiak is, waar de zuidknopen van de planeten zich nu bevinden.

We kunnen dus de huidige bundeling van de knopen relateren aan het intensieve proces van individualisatie van de mensheid en de nadruk op specialisatie en verscheidenheid in plaats van eenheid - de vele planeten en hun aparte functies in plaats van de ene Zon, bron van licht en ongedifferentieerde kracht.

De polarisatie moet ieder jaar sterk zijn bij de zomerzonnewende, als de Zon over de planetaire Noordknopen gaat en de Aarde over de planetaire Zuidknopen: op dat moment is onze planeet 't dichtst bij het individualiserende brandpunt van haar baan.
De aanwezigheid van Betelgeuze daar, conjunct de Zon kan de doorslag geven in het voordeel van de Zonnekracht en de mensheid kan werkelijk naar een tijdperk toegaan dat verlicht wordt door een bewustzijn van 'eenheid'.
Tot zover een uittreksel van de tekst van Dane Rudhyar in 'Person-Centered Astrology'.