VRIJE WIL EN ASTROLOGIE

door JOYCE HOEN DF Astrol S

Iedereen die met de astrologie geconfronteerd wordt vraagt zich vroeg of laat af hoe het nu zit met de vrije wil. Het idee dat alles vast zou staan druist geheel tegen al ons gevoel in. Op zoek naar bewijs komen mensen die zich wat meer gaan verdiepen in de astrologie zowel het idee tegen dat er toch heel wat dingen blijken vast te staan, als dat we toch heel wat vrije wil hebben. Maar laten we eens wat dieper ingaan op die hele kwestie van de vrije wil. Vanuit de theorie van de "Val uit het Paradijs" kun je speculeren over de gedachte dat God (of de Bron) er op een keer genoeg van kreeg om alleen met zichzelf te zijn, en daarom reflecties van zichzelf uitzond, als spiegels in feite, teneinde bewustwording te realiseren. De reflecties die hij uitzond, zijn onze zielen, en wij kregen de Vrije Wil mee om tegen ons Zelf in te gaan, (ons compleet te verwijderen van de bron) en alles uit te dagen waar we vandaan zijn gekomen, of mee te gaan met ons innerlijk Zelf. De bedoeling is vanuit een geheel vrije keuze mee te gaan met het innerlijk weten.

Door te incarneren hebben wij een dualistische impuls, de ene is "de weg van God af" (of de Bron, of wat ook), en hier op aarde alleen in de materie te zijn, te denken dat we alleen een lichaam zijn, en de andere is de weg terug, op zoek naar datgene wat we eigenlijk kwijt zijn. De bedoeling is uiteindelijk terugkeer, maar dan volledig bewust, en uit geheel vrije wil! En als het even kan, hier op de aarde. Vergelijk een baby die één is met de kosmos maar zich daar totaal niet bewust van is. Eerst moet het kind alles kwijt raken, want voor die tijd kan geen bewustwording ontstaan. (Bewustwording ontstaat door het principe van polariteit/dualiteit). En dan vindt een kind een keer de weg terug, in een bepaald leven, maar nu bewust. God (of de kosmos, of de sterren) dwingt niemand om tegen zichzelf (tegen zijn of haar ware aard) in te gaan en steeds verder van huis te raken... dat doen we zelf, en: het is juist de mens die de vrije keuze heeft om dat te doen; alleen iemand die uit volledige vrije wil de spirituele weg opnieuw opgaat, en niet gedwongen wordt door een systeem, heeft als het ware in zichzelf de benodigde realisatie ontwikkeld. Daarom heeft het geen enkele zin als een religieus systeem zich ontfermt over de zogenaamde schaapkudde, want God (of de Bron, of de Kosmos), doet dat ook niet: hij of zij of het is een soort van energie die er vanzelf is, als je dat wilt uit vrije wil. Anders niet.

Wat de astrologie betreft, de vrije wil bestaat dus daaruit: dat wij tegen onszelf in kunnen gaan, bijvoorbeeld door lagere verlangens (zoals impulsbevrediging op korte termijn: de aankoop van een bankstel terwijl je het geld niet hebt of iets dergelijks) na te streven en ons hogere zelf ontevreden en leeg te houden. Transformatie van een mens bestaat uit de oprechte realisatie het eens anders te doen. Er is geen straf, behalve de straf die wij onszelf opleggen door bepaalde keuzes te maken. Er is ook geen enkele dwang. Planeten, met name de planeet van het Tijd/Ruimte bewustzijn (Saturnus) kunnen twee kanten op werken: tegen je zelf in, of mee met je eigen innerlijke zelf: dit laatste geeft meer innerlijke vreugde, ook al moet je daarvoor wel eens wat slikken op egoniveau in de buitenwereld. De astrologie van het CHTA is erop gericht om bewustwording tot stand te brengen (mensen blijven zelf keuzes maken), en die bewustwording ontstaat puur en alleen doordat de horoscoop je helpt verwoorden wat je eigen innerlijke ik nu in feite wil. Je wordt bevestigd in wat je voelt of innerlijk al weet. Dat geeft een veel vruchtbaarder en creatief bezig zijn.

Kortom: vrije wil is de wil om keuzes te maken tegen je zelf in (of juist niet), om als het ware mee te gaan met je horoscoop (je zelf) of er juist dwars tegen in te gaan.

Zoveel vrije wil hebben we dus niet eens, ook al voelt het wel zo aan. Het zou wel eens zo kunnen zijn dat er maar een paar momenten in je leven zijn waarop je werkelijk vrij bent in een keuze, momenten waar het dan ook op aankomt. Dat zijn de evolutionaire transformatiemomenten. En er tussenin oefenen we wellicht veel minder vrije wil uit dan we geloven. Vrije wil, zeggen sommige mensen, is een illusie, omdat we heel vaak nauwelijks bewust vanuit een vrije wil werkzaam zijn.

Gurdjieff (een mysticus uit de vorige eeuw) had in dit verband eens de niet bepaald vleiende opmerking, dat we het merendeel van de tijd automaten zijn, ons totaal niet bewust van waarom we dingen doen. Hij zei: als je 's avonds voor het slapen gaan besluit om de volgende ochtend om 10 uur je schoenveters los te maken en dan weer dicht te knopen, heb je een grote kans dat dit de enige daad is die je de hele dag verricht die je zelf besloten hebt. Want alle andere dingen die je doet zijn pure reacties: die doe je om dat er impulsen vanuit de buitenwereld op je af komen om dingen te doen, en we reageren vaak telkens op dezelfde automatische manier die we gewend zijn. (Zo is het schrijven van deze tekst bijvoorbeeld een reactie op een verzoek en niet iets wat ik zelf besloten heb...:-)

Hoezo vrije wil? En toch is die er: je kunt je leven zelf scheppend vorm geven, door dergelijke besluiten van te voren te nemen. (Schoenveters strikken is wellicht niet het meest scheppende, maar wel een mooi experiment om achter de waarheid hiervan te komen).
Astrologisch is het scheppend bezig zijn vanuit je zelf: het realiseren van de Zon. Het automatisch mechanisme is de onbewuste reactie door de Maan heen.
Hetgeen overigens weer niet wil zeggen dat je van de Maan af moet en je Zon moet gaan leven, zo simpel is het nu ook weer niet. Het is een proces van integratie, van bewustwording, die onbewuste mechanismen bewust te krijgen, en de Zon en de Maan bewust op een lijn te krijgen.
Het op één lijn krijgen van Zon en Maan gebeurt elke maand potentieel maar volkomen onbewust bij Nieuwe Maan (dan staan ze samen), terwijl bewustwording elke maand bij Volle Maan gebeurt (maar dan leven we dat uit in interactie met een andere persoon en gaan zelf alsnog aan een kant van de dualiteit zitten).
De kunst is om een totaaloverzicht van de cyclus te krijgen.. Het kan heel zinnig zijn om bewust je werkzaamheden wat beter afstemmen op dit kosmische ritme. Overigens hoeven we dingen niet te manipuleren, ook niet in de werksituatie: we doen namelijk vanzelf al wat het kosmische ritme aan geeft, het systeem te zien echter leidt weer tot bewustwording en tot een grotere acceptatie en een beter vrijwillig en met meer plezier meegaan met dat kosmische ritme (vrije wil afstemmen op het 'lot' als het ware).

ASTROLOGIE & VOORSPELLEN

Kan astrologie eigenlijk wel voorspellen? Ja zeker wel. Als je uitgaat van het feit dat velen van ons mechanisch het verleden herhalen, automatisch en eigenlijk zonder bewust onze vrije wil te gebruiken, dan kun je zo voorspellen wat het gevolg is van het heden, omdat we steeds de geschiedenis herhalen, zo lijkt het soms tenminste wel.... het zou mooi zijn als alles wat onvoorspelbaarder werd, als we werkelijk nieuwe vormen en uitdrukkingen zouden vinden, gebaseerd op het heden in plaats van het verleden. Een enkeling doet dat trouwens ook. Dus sommige horoscopen zijn veel voorspelbaarder dan andere...Dat neemt niet weg dat planeetinvloeden heel duidelijk aangeven precies wanneer en welk proces er bezig is. De betekenis van het proces is bekend, en het kan uitermate behulpzaam zijn te weten welk proces dat is, zodat je je ervaringen betekenis kunt geven, maar hoe zo'n proces in de werkelijkheid vorm krijgt, verschilt van individu tot individu; het is zelfs de bedoeling om geheel eigen, unieke expressievormen te vinden in het leven, al is de energie erachter universeel.

Maar afgezien daarvan, een voorspelling moet een zinvol doel hebben, het klakkeloos voorspellen kan in een enkel geval wel eens nuttig zijn, maar in de meeste gevallen zegt het de persoon niets, behalve: we zien straks wel of het wel of niet klopt. We moeten niet voor niets dingen zelf leven en ervaren, want anders zouden we genoeg hebben aan het lezen van een boek vol wijsheid van een ander.

Astrologie heeft (voor wat mijn uitgangspunt betreft) dus de functie om mensen in contact te brengen met wat ze zelf innerlijk zijn: daardoor is astrologie heel bevestigend maar ook sterkend, het versterkt wat je op een diep niveau weet. De meeste mensen vertellen je wat zij graag zouden willen, of wat de buitenwereld van je verwacht, niet wat jouw eigen innerlijk voelt. Dus raak je de draad kwijt en verlies je energie.

In dit verband is het wel grappig om te weten dat de Chinese astrologie bijvoorbeeld een astrologie is die je juist afraadt een individu te zijn en je zelf t e worden. De Chinese astrologie  hoort bij een cultuur van collectiviteit: iedereen hetzelfde, en je moet je aanpassen. De westerse astrologie is precies andersom (elke astrologie is een afspiegeling van de cultuur waarin zij beoefend wordt)
Er is  een soort (creatief) spanningsveld tussen deze twee uitersten: de behoeften van het individu en de behoeften van het grotere organisme, maar juist door zo'n creatief spanningsveld ontstaat beweging en groei.

Joyce Hoen DF Astrol S , 1999-2000
(©)  CHTA 2000-2007 .